Welbevinden centraal stellen? Zoek de innovatie vooral buíten de zorg.

15/01/2017
door Lex Tabak

De samenleving heeft het afgelopen jaar in niet mis te verstane woorden meegegeven dat de client centraal gesteld moet worden binnen de langdurende zorg. Termen als welbevinden, welzijn, zinvolle dag zijn hierbij gewoongoed geworden. Vooral in verpleeghuizen is dit perspectief nog lang niet altijd op orde, zo wordt met regelmaat via de media gecommuniceerd. Ik loop inmiddels ruim een jaar rond bij enkele tientallen verpleeghuizen die zichzelf als goed voorbeeld bestempelen en stappen maken met het centraal stellen van het perspectief van de bewoner. Wat blijkt? De zorg dynamiek aanvullen met perspectieven van buiten de zorg creëren veel impact.

Ze kijken me altijd wat vragend aan, als ze bekennen eigenlijk geen zorgprofessional te zijn. Soms schamen ze zich zelfs een beetje zo lijkt het. Ik ken inmiddels vijf voorbeelden van zeer succesvolle teamleiders zorg en locatiehoofden van een verpleeghuis, die geen zorgachtergrond hebben maar op facilitair gebied hun sporen verdienden. De overstap naar zorg was een heel spannende, maar hij blijkt meestal goed te landen. Het facilitaire perspectief is een wezenlijk andere dan die van de zorg en zo’n blik brengt iets met zich mee. Anders kijken naar het pand, de voorzieningen, gastvrijheid, oog voor logistieke details én feilloos je weg weten te vinden tussen allerhande leveranciers: het zit deze leiding gevenden in het bloed. Deze goede voorbeelden worden naast een achtergrond in facilitair ook gekenmerkt door nog één overkoepelend verschijnsel. Alle teamleiders en locatiehoofden geven stuk voor stuk aan veel respect te hebben voor zorgverleners en stellen zich volledig open voor hun mening inzake het zorgproces – simpelweg omdat zij er zelf weinig kennis van hebben. Ik ben er nog niet uit of het nu de (noodzakelijke!) open houding is, of de kennis en ervaring op het gebied van facilitair die het verschil maakt. Maar dat dit leidt tot goede voorbeelden is voor mij een vaststaand feit.

Binnen het zorgteam zelf heb ik ook een aantal voorbeelden meegemaakt. Degene die ik met regelmaat aanhaal is die van het team verzorgenden, verpleegkundigen en helpenden binnen een verpleeghuis. Het locatiehoofd daar (wel een verpleegkundige), neemt in één van de teams geen verpleegkundige aan op een vacature, maar een Sociaal Pedagogisch Hulpverlener (SPH-er). Draait mee in de zorgverlening en maakt dus onderdeel uit van het team. Deze HBO professionals hebben geleerd dat de basis van hulpverlening is dat de bewoner zelf verantwoordelijk blijft voor zijn leven en de keuzes die hij of zij daarin maakt. Dat perspectief wordt voortdurend naar voren gebracht bij teamoverleggen, overdrachten en bij de intake van nieuwe clienten of het cyclisch uitvragen van client tevredenheid. Een totaal ander perspectief brengt een totaal andere dynamiek met zich mee en na de nodige gewenning, ziet het team de meerwaarde ervan in en zijn de reacties van bewoners en mantelzorgers lovend.

Ik geloof in een volwaardige positie voor zzp’ers in de zorg binnen en zet mij daar sinds 2006 voor in.
Steun je mijn activiteiten voor zzp’ers in de zorg?
Word dan lid van SoloPartners; de partij die mijn activiteiten mogelijk maakt.

Tenslotte nog een voorbeeld dat wat bekender is. Het voorbeeld van een krachtige activiteitenbegeleider nieuwe stijl, die met verve de zinvolle dag voor bewoners tot stand brengt. Pittig activiteitenbegeleiders heb ik het dagritme van de zorg ter discussie zien stellen – “waarom doen we vooral activiteiten begeleiding overdag?”. Het denken over de grenzen heen van het medisch model moet vooral niet belegd worden bij de personen die daar het meeste belang bij hebben, werd mij in een voorbeeld meegegeven. Vaardige activiteitenbegeleiders met een flinke dosis sociale intelligentie heb ik op meerdere manieren een verschil zien maken. Overigens hoeft de achtergrond van een activiteitenbegeleider niet per se activiteitenbegeleiding te zijn merk ik.

Innovatie binnen de zorg tot stand laten komen door perspectieven van buiten de zorg te betrekken is wat mij betreft een sterke overweging en bied in de praktijk mooie voorbeelden.

Lex Tabak

Over

Lex Tabak. MSc. werkt als coach, adviseur, expert en toezichthouder binnen het publieke domein. Op dit blog valt veel terug te lezen over zelfstandige zorgprofessionals. Sinds 2006 zet hij zich in voor de positionering van deze zzp’ers in de zorg. De activiteiten voor deze groep worden inmiddels duurzaam gefaciliteerd door branche organisatie Solopartners. Voor een uitgebreide kennismaking klik hier , voor contact hier.