Achmea: rust of slaapt u tijdens de sterffase, dan geen professionals aan uw bed

17/07/2015
door Lex Tabak

In mijn zoektocht naar de achterliggende redenen waarom 24 uurs diensten bij terminale zorg fors afnemenwerd ik gewezen op een passage in het inkoopbeleid van Achmea. Alleen daadwerkelijk geleverde zorg kan gedeclareerd worden, de uren binnen de 24 uur waarin niets gedaan wordt omdat de cliënt rust of slaapt zijn niet declarabel.

Ik geloof in een volwaardige positie voor zzp’ers in de zorg binnen en zet mij daar sinds 2006 voor in.
Steun je mijn activiteiten voor zzp’ers in de zorg?
Word dan lid van SoloPartners; de partij die mijn activiteiten mogelijk maakt.

If you live each day as if it were your last, one day you’ll most certainly be right. Uiteindelijk overlijden we allemaal. De wijze waarop is een verhaal op zich. Zorgverzekeraars, koud zes maanden sinds 1 januari verantwoordelijk voor het organiseren van Palliatief Terminale Zorg (PTZ), lijken het inkoopbeleid onder de loep te nemen en verscherpen de regels in het geval van Achmea (spiegel)

De strekking: Alleen daadwerkelijk geleverde zorg kan gedeclareerd worden, de uren binnen de 24 uur waarin niets gedaan wordt omdat de cliënt rust of slaapt zijn niet declarabel. Begeleiding en nazorg aan naasten is geen zorg die valt onder de aanspraak wijkverpleging en is zorg die ook niet op een andere wijze onder wijkverpleging valt.”

Samengevat; de inzet van professionals ligt aan banden voor zover dat neerkomt op de zorg aan client en naasten. De wijze waarop Nicole het dus als wijkverpleegkundige aanvliegt, namelijk “Voor nachtzorg gaat er minimaal 7 à 8 uur van de indicatie af (van in totaal 11 uur professionele zorg, red). Wat betekent dat ik nog maar 3 à 4 uur over heb voor de rest van de zorg.”, gaat niet langer op. Nachtzorg door professionals is wat Achmea betreft alleen mogelijk als de client niet in slaap valt of rust.

Zo’n 80% van onze inwoners geeft de voorkeur aan thuis sterven. Thuis sterven. Hoe zou dat zijn? Het is wellicht goed om je dat eens voor te stellen om je te realiseren wat de gevolgen zijn van wijzigend beleid bij sterven.

Over het algemeen sterf je daadwerkelijk ergens aan. Dan kan bijvoorbeeld een longontsteking zijn bij mensen op leeftijd of versterving in het geval van kanker met metastasen. Voornaamste punten van aandacht? Pijn en benauwdheid. Pijn en benauwdheid zijn oncomfortabel en leiden tot onrust. Onrust op het sterfbed is hetgeen je niet wil zien als professional. Comfort is leidend. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat ondanks het naderende einde, dit toch met waardigheid kan worden benaderd?

Benauwdheid en pijn zijn in veel gevallen een heel reële zorg van ongeneeslijk zieke mensen die ‘pre-terminaal’ zijn zoals dat dan heet. Benadrukken dat er door professionals over je gewaakt wordt, maakte een fors onderdeel uit van mijn rol als verpleegkundige destijds. Waarom zijn die professionals nodig? Het proces van sterven is een nauwgezet proces. Benauwdheid dient beperkt te worden, pijn voorkomen te worden. Dat wil zeggen dat je voldoende medicatie toe moet dienen om de client comfortabel te houden, maar niet zoveel medicatie toe moet dienen dat er sprake zou kunnen zijn van verkapte euthanasie. Het beleid bij deze zogenaamde ‘palliatieve sedatie’, is een fijnmazig proces.

Hoe het lichaam reageert op de medicatie en het sterfproces, hoe het individu er geestelijk aan toe is binnen de gegeven omstandigheden, en de mate waarin er bewegingsruimte binnen het team van professionals aanwezig is, zijn naar mijn mening de drie meest voorname factoren die een professional dient te borgen tijdens dit proces. Dit is een complexe dans waar zorgprofessionals (zoals verpleegkundigen en huisarts) een cruciale rol in spelen en daar ben je tijd mee kwijt. Rusten en slapen zijn vaak juist heel goede omstandigheden tijdens het proces van sterven en professionals zien dit dan ook juist als een bewijs van voldoende comfort. De zorgverzekeraar stelt echter dat de zorgorganisatie een prikkel behoort te krijgen dat tijdens deze rust, de professional niet langer bij de client hoeft te blijven. De zorgorganisatie krijgt namelijk de uren niet meer betaald die de professional aan het bed doorbrengt bij rust.

De professional aan bed bij iemand die stervende is, is naar mijn mening noodzaak om comfort in de laatste fase te borgen. Daarnaast hebben ook de naasten een proces door te maken waarin de ondersteuning van iemand met ervaring van belang is. De client behoort vertrouwen te kunnen hebben in professionals om hem of haar heen die klaar staan om beleid aan te passen indien de klachten daar aanleiding toe geven. Iemand die in een terminale fase in zijn of haar leven verkeerd, zou niet moeten worden bestraft met het weghalen van professionele zorg bij slapen of rusten, maar de zekerheid moeten hebben dat er iemand voor hen aanwezig is die om kan gaan met de complexiteit van overlijden.

Lex Tabak

Over

Lex Tabak. MSc. werkt als coach, adviseur, expert en toezichthouder binnen het publieke domein. Op dit blog valt veel terug te lezen over zelfstandige zorgprofessionals. Sinds 2006 zet hij zich in voor de positionering van deze zzp’ers in de zorg. De activiteiten voor deze groep worden inmiddels duurzaam gefaciliteerd door branche organisatie Solopartners. Voor een uitgebreide kennismaking klik hier , voor contact hier.