Net sluit zich rond zzp’ers in de zorg

28/01/2014
door Lex Tabak

Langzaam maar zeker sluit het net zich rondom de zzp’ers in de zorg. Oorverdovend stil blijft het bij de duizenden zelfstandige zorgverleners die hun vrijheid roemen, maar die door het gebrek aan collectiviteit geen vuist kunnen maken.

Tegen de Belastingdienst bijvoorbeeld. Vandaag rolde dit stukje proza van de band en de strekking is duidelijk. Zzp’ers in de zorg kunnen wat de Belastingdienst betreft niet meer ingezet worden voor het bieden van een flexibele schil aan zorginstellingen. Alleen als de zzp’er zorg aan particulieren levert (PGB of particuliere financiering) of meedoen aan de pilot Zorg in Natura, wordt er nog een VAR-WUO afgegeven. Alle andere werkzaamheden betreffen ‘werk in dienstbetrekking’.

Deze VAR-WUO is noodzakelijk om als zzp’er te kunnen functioneren. De Verklaring Arbeidsrelatie gaat in op een aantal criteria waaraan zzp’ers in de zorg moeten voldoen. Echter, waar in andere sectoren zzp’ers voor meerdere opdrachtgevers mogen werken en hun VAR-WUO blijft bestaan, stelt de Belastingdienst in haar communiqué dat werken voor instellingen en bemiddelaars automatisch geen ondernemerschap is. Stel je voor dat je zzp’er in de bouw bent en de voorwaarden zijn hetzelfde. Dan is het metselen van een muurtje alleen een ondernemende activiteit als dit rechtstreeks voor particulieren wordt gedaan. Werken voor aannemers mag dan dus niet meer, want dat zijn geen particulieren. De ICT specialist zou niet meer mogen werken voor automatiseerders, want dat zijn geen particulieren. En journalisten of schrijvers die voor kranten of reguliere media schrijven? Helaas! In loondienst ermee, want het zijn geen particuliere opdrachtgevers. In andere sectoren is dit ondenkbaar, in de zorg is het al jaren een heet hangijzer.

De zzp’ers in de zorg werken momenteel voor verpleeg-, verzorgingshuizen, thuiszorginstellingen, voor ziekenhuizen en prive klinieken. Intensive Care verpleegkundigen leveren als zzp’er een flexibele optie, anaesthesie medewerkers vullen gaten op de OK en Sociaal Psychiatrisch verpleegkundigen werken voor huisartsenpraktijken als zzp’er. Om maar wat voorbeelden te noemen. Flexibel, betaalbaar, gedreven en ondernemend. Helaas. De Belastingdienst stelt dat als de particulier niet betaalt, de zzp’er geen zzp’er is. Dat de ‘zorgverlener’ geen ondernemer is. Een ruime definitie. Een best vervelende omstandigheid als je je bedenkt dat er in de zorg over het algemeen geen rechtstreekse transactie relatie is tussen de zzp’er en de klant en dat dit ook niet zomaar te organiseren is. Immers, een contract moet je gegund worden door verzekeraars. Daarnaast zijn instellingen zelf verantwoordelijk voor de klanten die zij behandelen en kán die verantwoordelijkheid niet zomaar gedelegeerd worden naar de zzp’er ook al zou de instelling dat willen. Wat de Belastingdienst dus stelt, is binnen het perspectief van de zorg niet te doen.

Ten overvloede een samenvatting van status van de zzp’er in de zorg:

– De individuele contractering heeft wat de zorgkantoren betreft in 2015 ‘geen prioriteit’. De pilot ZiN is eind dit jaar afgelopen. De contractering mogelijk ook.

– Het PGB staat ter discussie. De zzp’er is hier grotendeels afhankelijk van, maar de zorgverzekeraars hebben er eigenlijk geen zin in, zo stelde ik eerder.

– Onderaannemerschap bij instellingen en zorgorganisaties is geen ondernemerschap zo stelt de fiscus. Zie hierboven.

– De fiscus is daarnaast nog steeds van mening dat er BTW opgeteld moet worden bij zorg die geleverd wordt aan instellingen. Dat maakt zorg 21% duurder.

Zorg moet slimmer, goedkoper, beter, op de client afgestemd en vooral flexibel zijn. De hoge rapportcijfers ten spijt, lijken de duizenden zzp’ers achteloos terzijde geschoven te worden. Je vraagt je af of zelfstandige artsen in ziekenhuizen dezelfde problemen hebben. 

Op dit blog schrijf ik over zaken die mij opvallen als zelfstandig ondernemer in de zorg. Ik ben momenteel als adviseur, coach en interim manager actief binnen de sector die ik aanvankelijk als verpleegkundige heb leren kennen. Voor een uitgebreide kennismaking klik hier, voor contact hier.

Lex Tabak

Over

Lex Tabak. MSc. werkt als coach, adviseur, expert en toezichthouder binnen het publieke domein. Op dit blog valt veel terug te lezen over zelfstandige zorgprofessionals. Sinds 2006 zet hij zich in voor de positionering van deze zzp’ers in de zorg. De activiteiten voor deze groep worden inmiddels duurzaam gefaciliteerd door branche organisatie Solopartners. Voor een uitgebreide kennismaking klik hier , voor contact hier.