Kamerleden

Een unieke kans. Een geslaagde avond. In navolging van de leuke samenwerking met Francis Bolle (V&VN) omtrent het onderzoek van de SER waaraan we namens V&VN meewerkten, deed zich vorige week een nieuwe kans aan. Ik werd gebeld door Patrick Groenewegen, persoonlijk medewerker van CDA kamerlid Sabine Uitslag. De tiende achterban bijeenkomst V&V van het CDA zou maandag de 22e gehouden worden en het onderwerp betrof ondernemerschap in de zorg. Het programma van de bijeenkomst vind je hier. Patrick vroeg of ik een bijdrage wilde leveren en ik heb daar natuurlijk onmiddellijk mee ingestemd. Een aantal kamerleden zouden aanwezig zijn bij deze bijeenkomst en er zou dus vanuit de praktijk direct gesproken kunnen worden met politici.

De achterban bijeenkomst voor V&V is opgezet door V&VN, vindt eenmaal per half jaar plaats, en is bedoeld om de politiek te informeren over de praktijk van alledag in de zorgsector.

Samen met Vidroh van de Wetering en Watze Koelmans (zzp-ers, V&VN platform coördinatoren en tevens samenwerkers voor de coöperatie) hebben we ons gemeld bij de receptie van het pand aan het Binnenhof. Na identificatie en fysieke scan voor Vidroh en Watze, werden we opgevangen door Patrick die ons begeleidde naar de CDA fractiekamer. De opkomst was heel behoorlijk te noemen met -ik schat- 30 personen. Kamerleden liepen in en uit tijdens de bijeenkomst en daarnaast waren er veel geinteresseerden uit de sector zelf. Zowel zzp verpleegkundigen, een huisarts, nurse practitioners en ondernemers met een particuliere woonvoorziening, als ook beleidsmedewerkers van instellingen en een directeur van de Saxion Hogeschool. Naast natuurlijk een delegatie van V&VN zelf.

De avond zou twee presentaties kennen. De eerste was van John Blok, vice voorzitter van de Nurse Practioners afdeling van V&VN. De tweede presentatie was die van mij, en als je wilt weten hoe hij was opgebouwd dan is dat hier in te zien. John gaf een betoog over de huidige inzet van verpleegkundig specialisten (en niet specialistisch verpleegkundigen) in de diverse takken van zorg. Hij brak een lans voor het ontbreken van een Maatregel van Algemeen Bestuur, om op die wijze de handelingen die de NP’s nu doen, volledig wettelijk af te dekken. Op dit moment is dat nog niet het geval en dat levert in de praktijk problemen op, aangezien de mate van aansprakelijkheid nog steeds tot discussie kan leiden binnen die doelgroep.

Vervolgens ben ik direct daarop aan het woord geweest en heb ik in sneltreinvaart getracht de veelzijdige problematiek van de zzp-ers uiteen te zetten. Het geen zaken kunnen doen met verzekeraars, uitgesloten zijn voor ZiN thuiszorg, het terughoudend gebruik van zzp-ers in instellingen, maar wel een fiscus en Inspectie die in onze nek hijgt, droeg bij aan een vrij somber beeld over de positie van V&V zzp-ers in de zorg. De oplossing? Een tweedeling tussen enerzijds V&VN inzake kwaliteit van de zorgverlener en anderzijds een eigen verantwoordelijkheid voor de zzp-ers zelf om zich collectief te gaan verenigen. Daarnaast ook een duidelijke rol voor de politiek. Ik was zelf tevreden over de wijze waarop ik mijn verhaal heb kunnen doen en ondanks dat het behoorlijk complexe problematiek is (ieder probleem heeft namelijk weer een andere oorzaak), heb ik terug gekregen dat het verhaal eenduidig en helder overgekomen is.

Na een kopje koffie was vervolgens het moment van een plenaire discussie daar. De ondernemende huisarts gaf aan John terug dat hij het ondernemerschap wel duidelijker ontwikkeld wilde zien bij de groep NP’s. De meerwaarde van de inzet van NP’s zou liggen in het toepassen van ziekenhuis ervaring in en rondom de thuissituatie van de cliënt. De arts zou veel willen door het differentieren van taken tussen arts en NP. Daarop werd terug gegeven dat dat best zou kunnen, maar dat daarvoor wel eerst een volledig kader geschapen moet zijn voor die NP om daarbinnen te kunnen functioneren. Een huisarts wil tenslotte ook weten waar zijn verantwoordelijkheden eindigen en die van een NP beginnen. Dat geldt niet alleen voor de huisarts, maar voor alle artsen die werken met NP’s. Een actueel thema en het aspect van ondernemerschap kreeg zeker aandacht. Leuk.

De discussie rondom mijn presentatie was ook levendig vond ik zelf. ZZP-ers in de zaal reageerden door te bevestigen dat deze problematiek speelt en dat deze problematiek frustreert. Dat het aspect van transparante kwaliteit van de zorgverlener behoort te liggen bij V&VN, daar is iedereen het wel over eens. Het onderdeel van de coöperatie was natuurlijk vrij nieuw in de discussie en deed leuke vragen naar voren komen. In hoeverre zou de coöperatie effectief kunnen zijn vroegen de zzp-ers zich af. Dat heeft te maken met massa. Als we een collectief vormen, dan kunnen we als collectief afspraken maken met grote partijen. Die grote partijen zijn altijd gevoelig voor het aspect van prijs en dat we voordeliger kunnen werken dan een volledig opgetuigde AWBZ erkende thuiszorginstelling is duidelijk. De kamerleden kwamen terug op het aspect van in hoeverre een zzp-er in de zorg wel ondernemer is. De VAR problematiek komt niet uit de lucht vallen en er is nu eenmaal niet veel grip op wat deze groep doet. Dat het CDA het zzp-erschap in de zorg promoot is echter meer dan duidelijk. De zzp-ers worden gezien als een hoogst gemotiveerde groep die zich op dit moment moeilijk staande kan houden.

Een tegengeluid naar de zzp-ers toe was er ook. Een manager van instelling X te Y gaf aan dat zzp-ers niet altijd in staat zijn om de visie van de instelling over te brengen naar de client. Het zou een tekortkoming zijn die ertoe zou kunnen leiden dat er beperkt gebruik gemaakt zou worden van zzp-ers. Een aanwezige zzp-er reageerde daar echter op door aan te geven dat zij juist uit loondienst gegaan is bij instelling X te Y vanwege het feit dat ze haar ei niet kwijt kon binnen die instelling. Kwaliteit van zorg blijkt dus eens te meer relatief en de zzp-er zou daar naar mijn mening echt wel voor een compromis kunnen zorgen tussen enerzijds de visie van de instelling en anderzijds de competenties van de zzp-er.

De kentering in de discussie kwam toen duidelijk werd dat een groot deel van de zzp-ers nog steeds AWBZ ZiN verlenen, ondanks dat dit met het ontbreken van een convenant niet mogelijk zou moeten zijn. De hoeveelheid werk voor de zzp-er is laag, dus zij grijpen naar alles wat er aangeboden wordt. Daarnaast is lang niet iedere zzp-er, bemiddelaar en thuiszorginstelling doordrongen van het feit dat je met een VAR-WUO nog steeds niet echt ondernemer bent in de ruimste zin van het woord. Je mag niet alle typen zorg bedienen, ook al is er vraag naar. Bijzonder vreemd, maar een feit. De fiscale consequenties die dit kan hebben voor de zzp-er zijn enorm, dus de noodzaak om in ieder geval met het convenant en duidelijkheid omtrent de VAR een vlucht naar voren te maken stond onmiddellijk op de politieke agenda.

Waar ik zelf blij mee ben, is dat het concept van het scheiden van verantwoordelijkheden wordt aangenomen. V&VN heeft haar eigen rol en met de groep zzp-ers hebben we dat ook zelf. Er werden inhoudelijk vragen gesteld over de rol van de cooperatie. Zou dat niet weer een bemiddelaar worden, met de problemen van verkapt dienstverband tot gevolg? Gelukkig zijn deze vragen allemaal prima te pareren door ons voorwerk, want nee, de coöperatie is geen bemiddelaar. En nee, er kan geen sprake zijn van verkapt dienstverband. Je VAR loopt geen risico. Ook de aanwezig huisarts, die aangaf ervaring te hebben met coöperaties (aangezien ook artsen op die wijze verenigd zijn), gaf aan dat de coöperatie in feite de enige logische weg is die er te bewandelen valt. Tel daarbij op dat V&VN samen met de voortrekkers van de coöperatie optrekt en ik merk dat er echt sprake is van een blok dat zich hard aan het maken is voor de groep.

De avond werd afgerond met een gesprek in een kamer apart, waarbij twee kamerleden met Vidroh, Watze, Francis en ikzelf de kernpunten van problematiek verduidelijkten. Er was namelijk reden genoeg om op korte termijn kamervragen te stellen naar aanleiding van het gepresenteerde. Verslag daarover doe ik zodra meer duidelijk is over het hoe en wat.

Ik rond af met te zeggen dat ik een bijzonder prettig gevoel overgehouden heb aan deze avond. Het is voor mij persoonlijk het voorlopige hoogtepunt in alle activiteiten rondom de zzp-er in de zorg en ik ben er van overtuigd dat er nog meer gaan volgen. Een open sfeer, waarin de kamerleden geïnteresseerd en ontspannen  hun medeleven betuigen zorgt ervoor dat ik echt het gevoel heb dat we een slag kunnen maken. Er is aandacht, er is samenwerking en men is bereid om te luisteren naar elkaar. Moet goed gaan komen denk ik.

Lex

P.S. Ik wil iedereen bedanken voor de vele steunbetuigingen die ik heb mogen ontvangen via de mail en op het forum van V&VN. Het is voor ons allemaal erg fijn om te lezen voor wie het doen en het houdt de motivatie er goed in. Dank daarvoor, ook namens de samenwerkers van de cooperatie en het platform V&VN zelfstandigen.