Besparingen WMO aangewend voor begeleiding

Gemeenten krijgen extra geld voor mensen die door bezuinigingen op de AWBZ-hulp bij de gemeentelijke zorgverlening moeten aankloppen. Staatssecretaris Jet Bussemaker VWS heeft met de gemeenten afgesproken dat ze daar bijna € 130 miljoen voor krijgen, zei ze op 1 april 2009 in de Tweede Kamer.

De staatssecretaris wil dat alleen mensen die echt niet zonder kunnen, nog in aanmerking komen voor begeleiding die wordt betaald uit de volksverzekering AWBZ. Een deel van de AWBZ-klanten die hun zorg in rook zien opgaan, kan bij de gemeente terecht voor huishoudelijke hulp. Om de gemeenten daar niet de dupe van te laten worden, krijgen ze er geld bij.

De Kamer besprak met Bussemaker een wetswijziging die dit moet indammen. Veel mensen die thuiszorg nodig hebben, zitten niet te wachten op de alfahulpen omdat ze dan formeel werkgever worden. Dit betekent wel dat de gemeenten straks meer geld kwijt zullen zijn aan de huishoudelijke hulp. De Kamer bleek zich daar zorgen over te maken, waarop de staatssecretaris kon melden dat ze daar met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) net afspraken over had gemaakt.

Verdere afspraken

Naast de € 130 miljoen krijgen gemeenten een bedrag van € 127 miljoen voor het opvangen van de gevolgen van de AWBZ-pakketmaatregel en de grote financiële verschillen tussen gemeenten. In 2009 krijgen gemeenten een incidentele bijdrage van € 29 miljoen voor de eerste gevolgen van de AWBZ-pakketmaatregel.

De middelen zijn grotendeels afkomstig uit het overschot dat naar verwachting ontstaat op het Wmo-budget 2008. Het SCP heeft voorlopige berekeningen bekend gemaakt waaruit blijkt dat gemeenten in 2008 € 257 miljoen van het budget voor huishoudelijke hulp niet hebben uitgegeven. De € 127 miljoen voor de compensatie van de Pakketmaatregel AWBZ worden uit het macrobudget voor de huishoudelijke hulp gehaald en in het Gemeentefonds gestort.

Grote verschillen

Een complicatie is dat de verschillen tussen gemeenten groot zijn. Maar liefst 20% van alle gemeenten, de zogenaamde nadeelgemeenten, kwam in 2008 niet uit met het budget voor huishoudelijke hulp en moest er uit eigen middelen geld op toeleggen. Aan de andere kant staan gemeenten die de eerste 2 jaar van de Wmo veel reserves hebben opgebouwd. Om deze situatie enigszins recht te zetten is afgesproken dat een deel van de € 127 miljoen die voor de pakketmaatregel beschikbaar komt, gebruikt wordt om de nadeelgemeenten gedurende twee jaar te compenseren. Het overige deel komt beschikbaar voor alle gemeenten. De verwachting is dat de onderlinge verschillen tussen de gemeenten in de toekomst zullen afvlakken doordat de tarieven voor huishoudelijke hulp steeds meer naar elkaar toe zullen groeien.

Definitieve berekeningen

In het najaar van 2008 komt het SCP met de definitieve berekeningen. Dit zogenaamde najaarsadvies kan nogal afwijken van het voorjaarsadvies. Vorig jaar bleek in het definitieve advies dat gemeenten in 2007 € 80 miljoen meer hadden uitgegeven aan huishoudelijke hulp dan in het voorjaarsadvies door het SCP was berekend. Staatssecretaris Bussemaker is niet bereid in het najaar met extra geld over de brug te komen, mocht dan blijken dat gemeenten minder over hielden in 2008 dan nu voorspeld. In eerste instantie wilde de staatssecretaris voor het jaar 2009 € 20 miljoen beschikbaar stellen voor de invoeringskosten van de pakketmaatregel. Onder zware druk van de VNG is dat bedrag met € 9 miljoen verhoogd.