Het zat eraan te komen natuurlijk. Met de enorme hausse aan negatieve beeldvorming van de afgelopen jaren, was het alleen een kwestie van tijd voordat er signalen op zouden gaan dat falende bestuurders in de zorg strafbaar gesteld kunnen worden. In de zogenaamde ‘maatschappelijke ondernemingen’, zoals zorginstellingen en woningbouwcoöperaties wil het kabinet bestuur aansprakelijk kunnen stellen voor wandaden.
Wat vinden managers daar zelf van? Zorgmarkt.nl presenteert een ingezonden stuk van Ronald Simons, dat hier is te lezen. Het is een emotionele brief, waarin Simons een aantal aannames doet. Gewenst gedrag van managers zou met name op het moment gestimuleerd worden door minder te betalen en meer te straffen. Het boetekleed zou op dit moment door leidinggevenden niet aangetrokken worden, aangezien iedere leidinggevende de beschuldigende vinger naar iemand anders wijst. Ook het personeel zelf doet daar hard aan mee, want die wijzen volgens Simons naar de leidinggevenden. 12 vragen worden er gepresenteerd, die ons aan het denken zouden moeten zetten over wat we willen met de managers in de zorg.
Mijnheer Simons maakt zich er wel heel eenvoudig vanaf vind ik. Het zijn niet zozeer de interne verhoudingen binnen een zorgorganisatie die momenteel tegenzitten, maar het is met name de publieke opinie die de heren en dames beleidsmakers (terecht) druk van bovenaf doen ervaren. We betalen dit soort instellingen met zijn allen.
Op het moment dat een leidinggevende instemt met een salaris van € 250.000 per jaar, dan neemt iedereen binnen de instelling en daarbuiten aan dat die leidinggevende uitstekend in staat is om die 12 vragen van mijnheer Simons te beantwoorden. Dat lijkt me immers een randvoorwaarde om de organisatie deugdelijk te kunnen sturen. We nemen aan dat zij door middel van zelfreflectie, feedback en ervaring exact weten wat er van hen gevraagd wordt en waarom.
Heer Simons legt de schuldvraag echter zelf ook weer terug bij het kabinet, want die moet eerst maar eens met randvoorwaarden komen. We moeten eerst maar eens nadenken over wat we willen. Dat komt niet geloofwaardig over, als de randvoorwaarde die het kabinet wel biedt – marktwerking in de zorg – tot op heden zo gretig ingevuld is met topsalarissen voor bestuurders. Nu het echter met schaalvergroting, onder druk staande tarieven en een problematische arbeidsmarkt opeens een echte uitdaging blijkt om een organisatie goed te sturen, gaat het mis. Terwijl er wel op een niveau betaald wordt waarvan verwacht mag worden dat het niet mis gaat.
Waarom zijn kleinschalige initiatieven zo succesvol? Omdat het goed beheersbaar is op managementniveau, of omdat de lijnen van cliënt naar manager zo kort zijn? Ik denk zelf het laatste. Mijn idee is dat de topmanager in de zorg te ver van de cliënt afstaat om nog door te hebben welke kant hij op moet. Diezelfde manager is echter een beloning gewend die niet langer te handhaven valt. De combinatie van die twee; het knappen van de inhoudelijke luchtbel enerzijds en te hoge kosten anderzijds, doet in het zakenleven zelfs banken omvallen.
Het is niet zo’n vreemde gedachte dat er diep ingegrepen gaat worden bij falende organisaties. Ik zit er helemaal klaar voor.
Ik ben als ondernemer werkzaam in de zorg via mijn bedrijf Lexcellence Care en ben op zoek naar collega ondernemers die zich bij mij willen aansluiten. Wil jij ook ondernemen in de zorg? Start met het lezen van mijn boek.
