Branchevereniging V&VN heeft een onderzoek laten uitvoeren door TNO, waarin de arbeidsrisico’s voor verplegenden en verzorgenden in kaart gebracht worden. Het gevaar van het werken met cytostatica behandelde cliënten in de thuiszorg komt als zwaarste probleem uit de bus.
Cystostatica, beter bekend als de chemo-kuur, is een veel gebruikte behandelingsmethode voor de bestrijding van kanker. Dit uiterst agressieve middel wordt via infuus of in pilvorm toegediend aan de patiënt en richt zich met name op snel delende cellen. Woekerende, ongecontroleerd groeiende cellen zijn de basis van het ziektebeeld kanker. Na de behandeling met cystostatica echter, is deze zware therapie allerminst uit het lichaam verdwenen. Uitscheiding door het lichaam van de overblijfselen van deze therapie via bijvoorbeeld urine, zweet en speeksel kan nog weken duren na de toediening ervan. Deze uitscheidingsproducten zijn ronduit gevaarlijk voor personen die ermee in aanraking komen. Ze zijn op hun beurt namelijk kankerverwekkend en kunnen bijvoorbeeld leiden tot onvruchtbaarheid.
Zo’n 5.000 tot 10.000 zorgverleners in de thuiszorg gaan niet omzichtig genoeg om met cliënten die chemo-therapie gehad hebben. Hier liggen een aantal oorzaken aan ten grondslag;
- Patiënten worden steeds sneller uit het ziekenhuis ontslagen. Dagbehandelingen voor chemo-therapie patiënten zijn eerder regel dan uitzondering. Zeker de eerste dagen na een kuur zijn de uitscheidingsproducten van een cliënt hoogst besmettelijk. Ook het aantal therapieën wat thuis gegeven wordt neemt toe.
- Het is vaak niet duidelijk voor een zorgverlener in de thuiszorg dat een client chemo-therapie gehad heeft. Hierdoor is deze zich onbewust van de risico’s. Ik heb ziekenhuizen gezien waar een patiënt met chemo-therapie een duidelijke sticker kreeg op zijn/haar dossier of een kleurcode aan bed had hangen.
- Het komt voor dat er niet voldoende geld beschikbaar is om afdoende materialen aan te schaffen ten behoeve van bescherming, of dat er simpelweg geen kennis is over welke materialen gebruikt zouden moeten worden.
- Tijdsdruk is een groot probleem in de thuiszorg en heeft een versterkend effect op de risico’s in dit verhaal. Een goede bescherming door middel van schort, handschoenen en mondkapje bijvoorbeeld kost tijd om aan te trekken en die tijd is niet altijd voor handen. Het CIZ zou bij cytostatica patiënten een ruimere hoeveelheid tijd kunnen indiceren om de tijdsdruk af te doen nemen.
- Een gebrek aan richtlijnen en protocollen en het gebruik hiervan zou in veel instellingen actueel zijn.
Het is goed dat hier aandacht voor komt, want dit is toch wel een fors probleem. Als ik de praktijk zie dan worden bijvoorbeeld zwangere vrouwen zoiezo niet toegestaan aan het ziekenhuisbed van een patient met chemo-therapie. Instellingen zoals het Antonie van Leeuwenhoek Ziekenhuis hebben daar instellingsbrede richtlijnen voor. Het zeer omzichtig omgaan met uitscheidingsproducten en het opleggen van zware bescherming is in de ziekenhuizen meestal goed uitgewerkt naar mijn weten. Dat de thuiszorgmedewerker hierbij veel meer risico’s loopt is misschien niet verrassend, maar wel zeer kwalijk. Goed dat hier meer aandacht voor komt door het instellen van werkgroepen, bijscholing en protocollen.
Ik ben als ondernemer werkzaam in de zorg via mijn bedrijf Lexcellence Care en ben op zoek naar collega ondernemers die zich bij mij willen aansluiten. Wil jij ook ondernemen in de zorg? Start met het lezen van mijn boek.
{ 1 comment… read it below or add one }
Goede zaak Lex!
Ik schrok zelf nogal van het bericht een tijdje geleden, aangezien ik nog wel eens in aanraking kom met cliënten die chemokuren ondergaan. Stom genoeg had ik er nog nooit bij stil gestaan.
Spread the word! Ik ga het in ieder geval bij de volgende teamvergadering inbrengen.