Dat de marktwerking in de thuiszorg negatieve gevolgen heeft met betrekking tot de keuzes die organisaties maken is inmiddels duidelijk. Organisaties bieden deels onder de kostprijs aan en de arbeidsvoorwaarden verslechteren.
Ook weten we dat het personeelsaanbod onder druk staat omdat er veel mensen uitstromen en te weinig mensen starten in de zorg. Deze ontwikkelingen heb ik met regelmaat besproken.
Een andere ontwikkeling die mij in het oog springt, zijn mogelijke veranderingen in de beroepsinhoudelijke sfeer.
Twee voorbeelden.
Thuiszorgorganisatie Verian in Apeldoorn wilde bijvoorbeeld zijn HBO-verpleegkundigen vervangen door MBO-verpleegkundigen, zo meldde Nursing onlangs. Nu is natuurlijk de vraag voor de buitenstaander wat het verschil is tussen een MBO verpleegkundige en een HBO verpleegkundige. De HBO-verpleegkundige wordt breder opgeleid en kent daarnaast een zwaardere theoretische onderbouwing op bijvoorbeeld anatomie, kwaliteitsonderbouwing, organisatiekunde en op wetenschappelijk onderzoek. Kortom, de HBO-verpleegkundige kijkt met een wat bredere visie naar zijn omgeving en is in theorie inzetbaar in alle sectoren van de gezondheidszorg (ziekenhuis, verzorg- verpleeghuis, etc), waar een MBO verpleegkundige hoofdzakelijk opgeleid is binnen 1 sector binnen de zorg en ook daar inzetbaar is.
Nu is dit geen pleidooi voor de HBO-verpleegkundige, maar ik tracht wel aan te geven dat er mogelijk voordeel zit bij het inzetten van een HBO-er. Je kunt als organisatie ook smaller kijken naar dit onderwerp en zeggen dat de fysieke dienstverlening naar de cliënt toe hetzelfde blijft. Ongetwijfeld is dat goed te verdedigen, maar voor de organisatie zitten er naast de zorg, ook zeker organisatorische voordelen aan een HBO verpleegkundige. Het kan een organisatie van meer beeldvorming voorzien over het eigen functioneren. Ben je dus als organisatie op zoek naar kwalitatieve groei, dan is het uitrangeren van HBO-verpleegkundigen geen slimme zet. Bovenstaande artikel zegt dus wat mij betreft iets over Verian in de beroepsinhoudelijke sfeer.
Een ander voorbeeld is dit artikel. Ogenschijnlijk een prima initiatief tussen een thuiszorg organisatie en een gemeente. Twee vrouwen die tot de bijstand veroordeeld waren zijn gesubsidieerd in een baan gerold van thuiszorg verlenen. Nu is dit een uitstekend voorbeeld waarbij er een opleidingstraject aangeboden is zodat er sprake zal zijn van enige vorm van theoretische onderbouwing bij deze dames voor de uitvoering van hun vak. De berichten echter die mij met regelmaat bereiken is dat veel gemeenten personen uit de bijstand forceren om te werken in de huishoudelijke hulp. Waarbij -voor zover ik weet- bovenstaand voorbeeld het enige geval is waarbij er daadwerkelijk een opleiding aangeboden wordt. Dat HH2 veel minder geïndiceerd wordt dan HH1 is al langer bekend en tel daar dus bij op dat gemeenten deze HH1 vaak ingevuld willen zien worden door personen uit de bijstand. Ook hierbij geef ik aan dat ik geen pleidooi geef voor het een of ander, maar feit is wel dat de observaties die er gemaakt werden in de thuissituatie, een belangrijk component waren van het vak van huishoudelijke medewerker. Zonder scholing over hoe deze observaties gemaakt worden heb je wederom te maken met een beroepsinhoudelijke verschraling. De motivatie voor de gemeente om te streven naar invulling door mensen in de bijstand laat zich natuurlijk niet lang raden. De uitkering stopt en de gemeente heeft er een goedkope arbeidskracht bij om op die wijze de door de gemeente betaalde huishoudelijke hulp te laten uitvoeren.
Of de cliënt er iets mee opschiet is natuurlijk een ander verhaal. Ongetwijfeld wordt er prima huishoudelijke zorg verleent door iemand uit de bijstand in praktische zin, maar er zat nog een ander onderdeel aan het vak van huishoudelijke hulp in de thuiszorg. Dat onderdeel lijkt te vervagen door dit soort maatregelen.
Uitleg over de gevaren van dit soort ontwikkelingen zijn niet nodig denk ik. Iedereen kan aanvoelen dat het onwenselijk is als kwaliteit van zorg uitgehold wordt, zeker als de kwetsbare thuiszorg betreft. De cliënt in de thuiszorg is namelijk afhankelijk van het korte contactmoment met de zorgverlener. De capaciteiten van de zorgverlener zijn dus van belang. Het is te hopen dat dat belang niet vanwege financiële redenen opzij geschoven wordt.
Ik ben als ondernemer werkzaam in de zorg via mijn bedrijf Lexcellence Care en ben op zoek naar collega ondernemers die zich bij mij willen aansluiten. Wil jij ook ondernemen in de zorg? Start met het lezen van mijn boek.
